آزمايشگاه زيست - شمارش گلبولهای سفید
ساعت ۱٠:٤٤ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ۱۱ امرداد ۱۳۸٦  

( White Blood Cell Count (WBC
هدف: شمارش گلبول سفيد در يك ميليمتر مكعب خون
وسايل مورد نياز:
لام هموسيتومتر(بهتر است نئوبار باشد)، لامل سنگين، پيپت ملانژورسفيد، لوله لاستيکي (مکنده)حدود ۲۵ سانتيمتر، محلول رقيق کننده ي مارکانو(۲ml اسيد استيك+ ۹۸ml آب مقطر) ، محلول کريستال ويوله يا بلودومتيلن۱%، ميکروسکوپ
*****
*لام نئوبار يا توما:
از دو مستطيل شفاف در وسط تشكيل شده است كه داراي درجه بندي براي شمارش گلبول سفيد و قرمز است. هر مستطيل در زير ميكروسكوپ به صورت يك مربع ۳ ميليمتري كه به ۹ مربع ۱ ميليمتري تقسيم شده است مشاهده مي شود. مربع هايي كه در چهارگوشه قرار دارند مسئول شمارش گلبول سفيد مي با شند و مربعي كه در وسط قرار دارد داراي تقسيم بندي ريزي است كه براي شمارش گلبول قرمز مي باشد 
* پيپت ملانژورسفيد white bead in the bulb:
اين پيپت براي رقيق کردن خون بکار ميرود که درحباب آن يک مهره سفيد وجود دارد، روي پيپت ملانژور سفيد سه عدد ۵/۰ و ۱ و ۱۱ قرار دارد.
*****
روش کار:
ابتدا نوک انگشت را توسط پنبه آغشته به الکل ضد عفوني ميکنيم . بعد توسط يک ضربه لانست نوک انگشت را سوراخ کرده، خون جريان پيدا ميکند و يک ملانژور سفيد تميز وخشک انتخاب مي کنيم سپس ملانژور را افقي نگه ميداريم و  خون را تا علامت1داخل ملانژورميکشيم (اگر خون به خوبي  بالا نرفت لوله لاستيکي رابه ته ملانژور وصل ميکنيم و سر ديگر لوله را دردهان ميگذاريم نوک ملانژور را داخل خون ميگذاريم و با دهان خون را بالا مي کشيم).
مهم است که از ورود حباب هوا  به داخل ملانژور جلوگيري به عمل بياوريم به اين منظور ملانژور را به طور کامل داخل خون ميگذاريم .
خون نوک و اطراف ملانژور را با پنبه خوب پاک ميکنيم
چند سي سي از محلول رقيق کننده (محلول مارکانو) را در يک شيشه ساعت ميريزيم. نوک ملانژور را داخل محلول مارکانو قرار ميدهيم و ماده رقيق کننده را تا ۱۱ به درون ملانژور ميکشيم.
لوله لاستيکي را از ملانژور جدا ميکنيم. سر و ته ملانژور را بين دو انگشت شست و سبابه نگه ميداريم. به مدت ده دقيقه محتوي ملانژور را مخلوط ميکنيم. سپس ملانژور را به مدت ۵ دقيقه روي شيکر(ويبراتور) قرار ميدهيم.
توجه ! اگر بعد از اين مدت محتوي ملانژو ر بلافاصله براي شمارش مورد استفاده  قرارنگيرد مخلوط کردن مجدد قبل استفاده ضروري است
لام هموسيتومترتميز را روي ميز صاف و تراز قرار ميدهيم، لامل سنگين تميز را روي لام قرار ميدهيم، ملانژور را عمودي ميگيريم، ۱ تا۲ قطره اول محتوي ملانژور را دور ميريزيم. با گذاشتن انگشت سبابه در ته ملانژور ريختن محتوي ملانژور را در اختيار ميگيريم. يک قطره کوچک از محتوي ملانژور را توسط قراردادن نوک ملانژور در بين لام و لامل هدايت ميکنيم بطوريکه مخلوط خون و ماده رقيق کننده به منطقه شمارش نفوذ کند، اگر ماده به درون شيارها نفوذ کند بايد لام را شسته خشک کرده مجدداً مورد استفاده قرار ميدهيم.
چند دقيقه لام را ثابت ميگذاريم تا سلولها بيحرکت شوند. لام را زير ميکروسکوپ قرار ميدهيم با عدسي  10xمورد مطالعه قرار ميدهيم و چهار مربع بزرگ واقع در چهار گوشه صفحه مدرج را شمارش ميکنيم.

محاسبه تعداد گلبولهاي سفيد:
هر ضلع مربع بزرگ ۱ ميليمتر است .لام و لامل را چنان دقيق وماهرانه ساخته اند بطوريکه وقتي لامل روي لام قرار ميگيرد دقيقا ارتفاع(فاصله)لام تا لامل  ۰.۱ ميلي متر مي شود بنابراين حجم واقع دريک مربع بزرگ ميشود يکدهم ميلي مترمکعب.
چون گلبولها را در چهار مکعب مستطيل شمارش کرده ايم حجم چهارمکعب مستطيل ميشود چهاردهم ميلي متر مکعب. ضريب رقت بوسيله ملانژور ۲۰/۱ است يعني خون به نسبت يک به بيست رقيق ميشود.
به عبارت ديگر ما گلبول هاي سفيد خون رادرحجمي برابر با يک پنجاهم ميلي متر مکعب حساب ميکنيم در نتيجه واضح است بايد تعداد کل گلبولهاي شمارش شده در چهار مربع در عدد ۵۰ ضرب شود.
مثال: تعداد گلبولهاي شمارش شده درچهار مربع بزرگ واقع در چهارگوشه ۱۸۵ عدد مي باشد بنابراين تعداد کل گلبولهاي سفيد خون ۹۲۵۰ عدد در ميلي مترمکعب ميشود.

 
 


کلمات کليدي: